Jak zrobić lamówkę? Poradnik krok po kroku

Lamówka to wąski pasek materiału wycięty po skosie, najczęściej pod kątem 45 stopni. Dzięki temu tkanina zyskuje elastyczność i łatwiej układa się na zaokrąglonych krawędziach, takich jak dekolt, pachy czy narożniki. Najważniejszy etap przygotowania długiej lamówki polega na połączeniu krótszych pasków po skosie, a nie na zakładkę.

Czego potrzebujesz?

Do przygotowania lamówki wystarczą podstawowe przybory krawieckie:

• tkanina na lamówkę
• nożyczki lub nóż krążkowy
• linijka i kreda albo ołówek krawiecki
• żelazko i deska do prasowania
• maszyna do szycia oraz nici pasujące do materiału

Jak wyciąć paski po skosie?

Cięcie wzdłuż nitki prostej sprawdzi się przy prostych krawędziach, ale nie pozwoli lamówce swobodnie pracować na łukach. Skos 45 stopni daje tkaninie większą podatność na układanie, nawet jeśli materiał sam w sobie nie jest elastyczny.

1. Złóż jeden róg tkaniny tak, aby brzeg cięty pokrył się z brzegiem fabrycznym. Powstałe zagięcie wyznacza przekątną materiału.
2. Zaprasuj złożenie, aby łatwiej było zaznaczyć linię skosu.
3. Odmierz równoległe linie w wybranej odległości od siebie. Dla wielu projektów sprawdza się pasek o szerokości 4–5 cm przed zaprasowaniem. Grubsza tkanina lub ocieplina może wymagać szerszego paska.
4. Wytnij paski wzdłuż zaznaczonych linii. Jeśli jeden kawałek materiału nie wystarcza, przygotuj kilka krótszych elementów i połącz je w jedną taśmę.

Przygotowanie kilku pasków jest oszczędniejsze niż próba wycięcia jednej bardzo długiej taśmy z dużego kawałka materiału. Po zaprasowaniu pasek o szerokości około 5 cm może dać lamówkę o szerokości mniej więcej 1 cm, zależnie od sposobu złożenia i grubości tkaniny.

Jak połączyć paski lamówki?

To etap, który decyduje o wyglądzie całej taśmy. Paski należy połączyć prawymi stronami do siebie, ustawiając je pod kątem prostym. Szew poprowadzony po przekątnej rozkłada się płasko i nie tworzy dużego zgrubienia.

1. Ułóż dwa paski prawą stroną do prawej. Ich dłuższe krawędzie powinny biec w różnych kierunkach, a końce mają wystawać poza siebie.
2. Wyrównaj paski tak, aby po zszyciu nie powstało przesunięcie. Możesz spiąć je szpilkami i narysować linię szycia po przekątnej.
3. Przeszyj po zaznaczonej linii, zachowując zapas około 6–10 mm, zależnie od szerokości pasków.
4. Rozłóż połączone paski i rozprasuj szew na boki. Dopiero po rozprasowaniu odetnij wystające trójkątne zapasy materiału.
5. W ten sam sposób dołączaj kolejne paski, aż uzyskasz potrzebną długość lamówki.

Nie zszywaj pasków na zakładkę ani prostym szwem poprzecznym. Takie połączenie jest grubsze, bardziej widoczne i może utrudniać równe zaprasowanie taśmy.

Po rozprasowaniu szew powinien tworzyć delikatną linię biegnącą po skosie. Płaskie łączenie będzie mniej wyczuwalne podczas wszywania i nie powinno tworzyć twardego zgrubienia na wykończonej krawędzi.

Jak zaprasować gotową lamówkę?

Najpierw złóż długą taśmę wzdłuż na pół, lewą stroną do środka, i zaprasuj. Następnie rozłóż ją, zagnij oba długie brzegi do środka i ponownie przeprasuj. Na końcu złóż całość jeszcze raz na pół. Tak przygotowana lamówka ma równe krawędzie i łatwiej obejmuje brzeg materiału.

Możesz zaprasowywać ją ręcznie, fragment po fragmencie, albo użyć zwijacza do lamówki. Przy małych ilościach przydatny bywa prosty domowy prowadnik. Pasek można przeciągnąć przez oprawkę plastikowego nożyka po wcześniejszym wyjęciu ostrza, a następnie przesuwać go przed żelazkiem. Inną metodą jest unieruchomienie paska szpilką wbitym w deskę do prasowania i stopniowe przeciąganie materiału przez utworzony kanał.

Przy pracy z żelazkiem i ostrymi narzędziami zachowaj ostrożność. Oprawka nożyka nie może zawierać ostrza ani jego wystających fragmentów. Zabezpiecz ją przed przesuwaniem, a żelazko prowadź tak, aby nie dotknąć dłonią rozgrzanej stopy. Przed użyciem domowego prowadnika sprawdź, czy materiał przechodzi przez niego bez oporu.

Jak wszyć lamówkę, żeby krawędź się nie ściągała?

Przed szyciem dopasuj długość taśmy do krawędzi, zostawiając kilka centymetrów zapasu na połączenie końców. Na łukach lamówka powinna układać się swobodnie. Nie naciągaj jej mocno, bo może zmarszczyć dekolt lub inną wykańczaną krawędź.

1. Przyłóż rozłożoną lamówkę prawą stroną do prawej strony projektu i przypnij ją wzdłuż krawędzi.
2. Przyszyj pierwszy brzeg w rowku zaprasowania albo w stałej odległości od krawędzi. Na łukach prowadź materiał spokojnie, bez rozciągania tkaniny.
3. Na narożniku zatrzymaj igłę w materiale, obróć projekt i kontynuuj szycie. Przy ostrym narożniku najpierw odgnij lamówkę na zewnątrz, a potem zagnij ją w przeciwną stronę, aby utworzyć równy róg.
4. Połącz końce lamówki prawymi stronami do siebie po skosie, odetnij nadmiar i rozprasuj szew.
5. Zawiń wolny brzeg lamówki na drugą stronę projektu, przykryj pierwszy szew i przyszyj ręcznie ściegiem krytym albo maszynowo w rowku wcześniejszego przeszycia.

Jeśli krawędź zaczyna się marszczyć, przyczyną może być zbyt mocne naciąganie lamówki. Gdy lamówka faluje, najczęściej jest jej za dużo albo została wszyta bez lekkiego dopasowania do łuku. Warto poprawić ten etap przed przyszyciem drugiego brzegu.

Przy dekolcie w serek przed ostatecznym zamknięciem lamówki dokładnie uformuj dolny punkt litery V. W tym miejscu pomocne jest krótkie przeszycie wzmacniające, wykonane po złożeniu obszytej krawędzi.

Najlepszy efekt daje pasek wycięty po skosie, połączony z innymi paskami po przekątnej i dokładnie rozprasowany przed wszyciem.