Najlepsza do szycia dzianiny jest stopka z górnym transportem, nazywana też stopką kroczącą. Pomaga przesuwać górną warstwę materiału równocześnie z dolną, dzięki czemu ogranicza falowanie szwu, rozciąganie dzianiny i przesuwanie się warstw. Sama stopka nie rozwiąże jednak każdego problemu. Równie ważne są mniejszy docisk, igła do dzianin oraz elastyczny ścieg.
Dlaczego stopka krocząca sprawdza się przy dzianinach?
Dzianina jest zbudowana z oczek, dlatego łatwo się rozciąga i zmienia kształt pod naciskiem stopki. Przy zwykłej stopce ząbki transportera przesuwają głównie dolną warstwę materiału. Górna może pozostawać w miejscu albo przesuwać się wolniej. W efekcie szew zaczyna falować, a brzegi nie układają się równo.
Stopka z górnym transportem ma własny mechanizm, który współpracuje z ząbkami transportera maszyny. Dzięki temu obie warstwy są prowadzone bardziej równomiernie. Jest szczególnie pomocna przy jerseyu, dzianinach z elastanem, cienkich materiałach oraz przy łączeniu kilku warstw.
| Typ stopki | Zastosowanie przy dzianinach | Główna zaleta |
|---|---|---|
| Stopka z górnym transportem | Zszywanie warstw dzianiny i prowadzenie trudnych materiałów | Równomierne przesuwanie górnej i dolnej warstwy |
| Stopka owerlokowa | Wykańczanie brzegu z użyciem zygzaka lub ściegu owerlokowego | Pomaga uzyskać schludne obrębienie |
| Stopka uniwersalna | Proste projekty ze stabilnej dzianiny | Nie wymaga dodatkowego akcesorium, jeśli dobrze ustawisz maszynę |
Stopka krocząca nie jest tym samym co stopka teflonowa. Teflonowa ma zmniejszać tarcie na materiałach o lepkiej lub chropowatej powierzchni, na przykład skórze i tworzywach. Nie zapewnia górnego transportu, więc nie zastępuje stopki kroczącej przy problemie z nierównym przesuwaniem dzianiny.
Czy stopka owerlokowa zastąpi stopkę kroczącą?
Nie. Stopka owerlokowa służy przede wszystkim do zabezpieczania i estetycznego wykańczania brzegu. Może prowadzić materiał przy szerokim zygzaku albo ściegu imitującym owerlok, ale nie transportuje górnej warstwy tak jak stopka krocząca.
Do głównych szwów dzianiny wybierz wąski zygzak, ścieg elastyczny lub inny program, który pozwala szwowi pracować razem z materiałem. Zwykły ścieg prosty może pękać po rozciągnięciu ubrania. Stopka owerlokowa przyda się później, gdy chcesz wyrównać i zabezpieczyć zapas szwu.
Stopka uniwersalna również może wystarczyć, szczególnie przy stabilnej dzianinie o niewielkiej rozciągliwości. Trzeba wtedy ograniczyć nacisk na materiał, nie ciągnąć go podczas szycia i wcześniej wykonać próbę. Przy częstym szyciu dzianin stopka krocząca zwykle oszczędza czas przeznaczany na poprawki i fastrygowanie.
Co ustawić oprócz zmiany stopki?
Przed rozpoczęciem szycia sprawdź najważniejsze ustawienia. Ta krótka lista pomoże ograniczyć rozciąganie materiału i przepuszczanie ściegów:
- Zmniejsz docisk stopki, jeśli maszyna pozwala na jego regulację. Zbyt mocny nacisk może rozciągać dzianinę jeszcze przed wkłuciem igły.
- Załóż igłę do dzianin typu jersey z zaokrągloną końcówką. Igła uniwersalna może uszkadzać oczka albo powodować przepuszczanie ściegów.
- Wybierz ścieg elastyczny, na przykład wąski zygzak lub program elastyczny dostępny w maszynie.
- Ustabilizuj trudne miejsca fastrygą, elastyczną flizeliną albo taśmą silikonową, szczególnie przy ramionach i dekoltach.
- Przetestuj ustawienia na skrawku tej samej dzianiny, zanim rozpoczniesz szycie właściwego elementu.
Przy cienkiej lub bardzo rozciągliwej dzianinie nawet stopka krocząca może wymagać dodatkowej stabilizacji. Materiału nie należy ciągnąć ani od przodu, ani od tyłu. Maszyna powinna przesuwać go sama, a Twoja ręka ma jedynie delikatnie go prowadzić.
Jeśli nie masz stopki kroczącej, zmniejsz docisk stopki uniwersalnej, ustabilizuj brzegi i zafastryguj warstwy przed szyciem. To rozwiązanie nie daje takiej kontroli jak górny transport, ale często wystarcza przy dzianinach stabilnych. Przy bardzo lejących materiałach sprawdź także naprężenie nici i długość ściegu.
Po uszyciu próbki rozprasuj szew w niskiej temperaturze. Niewielkie rozciągnięcie może zniknąć po prasowaniu. Jeżeli maszyna nadal przepuszcza ściegi mimo właściwej igły, ustawień i prób na różnych ściegach, problem może wymagać czyszczenia, regulacji albo serwisu.
Jeżeli szyjesz dzianiny regularnie, wybierz stopkę kroczącą. Do samego wykańczania brzegów wystarczy stopka owerlokowa, a przy okazjonalnym szyciu może poradzić sobie także stopka uniwersalna. Najlepszy efekt powstaje jednak dopiero wtedy, gdy właściwą stopkę połączysz z mniejszym dociskiem, igłą jersey i elastycznym ściegiem.
