Masz na spodniach przyklejoną gumę do żucia i boisz się, że ulubione ubranie jest już stracone. W tym poradniku poznasz 5 sprawdzonych, domowych sposobów na usunięcie gumy do żucia z ubrań bez specjalistycznego sprzętu. Zastosujesz je w domu, używając rzeczy, które masz w kuchni lub łazience.
Jak usunąć gumę do żucia z ubrań? 5 sprawdzonych porad
Guma do żucia przyklejona do ubrania potrafi skutecznie zepsuć dzień. Jest lepka, elastyczna, wciska się głęboko we włókna i często brudzi tkaninę barwnikami oraz tłustymi dodatkami. Zamiast w panice szarpać materiał i rozmazywać zabrudzenie, sięgnij po sprawdzone domowe metody oparte na zmianie temperatury, działaniu octu, wrzącej wody, ciepła z żelazka lub suszarki do włosów oraz na tłuszczach takich jak masło orzechowe czy olej kokosowy.
Opisane niżej sposoby są przeznaczone dla osób, które chcą szybko uratować zwykłe ubrania z bawełny, denimu czy mieszanek syntetycznych, bez używania agresywnej chemii i bez wizyty w pralni chemicznej.
Jak stosować zamrażanie i ile to trwa?
Metoda z niską temperaturą polega na tym, że utwardzasz gumę do żucia, a potem ją delikatnie odłamujesz lub zdrapujesz. Możesz włożyć całe ubranie do zamrażarki, tak aby miejsce z gumą było skierowane do góry i nie dotykało innych części materiału, albo lokalnie schłodzić zabrudzenie przykładanymi w woreczku kostkami lodu. Guma po zamrożeniu traci elastyczność, staje się krucha i znacznie słabiej trzyma się włókien.
Jeśli chcesz przeprowadzić zamrażanie krok po kroku, zrób to w takiej kolejności:
- przygotuj ubranie, złóż je tak, by guma była na zewnątrz, włóż do woreczka i umieść w zamrażarce albo okładaj miejsce gumy kostkami lodu w woreczku,
- trzymaj w temperaturze poniżej zera przez 30–120 minut w zależności od grubości gumy i wydajności zamrażarki, aż całkowicie stwardnieje,
- utwardzoną gumę delikatnie zdrap tępą krawędzią noża, kartą płatniczą lub szpatułką, starając się nie szarpać włókien,
- na koniec wypierz ubranie zgodnie z metką, aby usunąć ewentualne resztki i ślady.
Zamrażanie jest bezpieczne dla bawełny, denimu i większości tkanin codziennych, natomiast ostrożnie podchodź do bardzo delikatnych dzianin, tkanin z luźnym splotem i ubrań z dużą ilością ozdób, które możesz łatwo uszkodzić przy zdrapywaniu.
Jak używać gorącego octu?
Gorący ocet działa na gumę do żucia zupełnie inaczej niż zamrażanie. Po podgrzaniu ocet spirytusowy rozluźnia spoiwa w gumie, zmiękcza ją i częściowo rozpuszcza, przez co łatwiej ją zebrać z powierzchni materiału. Stosuj biały ocet spirytusowy, podgrzany do wysokiej, ale nie wrzącej temperatury, tak aby płyn intensywnie parował, lecz nie bulgotał. Dzięki temu tkanina nie będzie narażona na szok termiczny, a guma szybciej zacznie się rozklejać.
Jeśli chcesz zastosować ocet w praktyce, postępuj w prostych krokach:
- podgrzej ocet do temperatury, przy której mocno paruje, lecz jeszcze nie wrze,
- nasącz bawełnianą ściereczkę lub starą szmatkę octem i mocno pocieraj miejsce z gumą, aż masa stanie się miękka i zacznie odchodzić od włókien,
- kiedy guma zmięknie, zdejmij ją tępą krawędzią nożyka albo paznokciem i dokładnie wypierz ubranie, aby usunąć zapach oraz resztki substancji.
Zanim zastosujesz gorący ocet na całej plamie, koniecznie wykonaj próbę na mało widocznym fragmencie tkaniny, bo niektóre barwniki i delikatne włókna mogą reagować przebarwieniem lub zmianą struktury, a po zabiegu zawsze dobrze wypłucz ubranie, aby zneutralizować zapach.
Podgrzewający ocet działa szczególnie dobrze na gumy z małą ilością plastikowych dodatków, dlatego jeśli po około 1–2 minutach pocierania nie widzisz wyraźnego zmiękczenia, przerwij próby i wybierz inną metodę, żeby nie przeciążać tkaniny intensywnym tarciem.
Jak zastosować wrzącą wodę?
Wrząca woda to metoda oparta wyłącznie na bardzo wysokiej temperaturze, bez użycia chemii. Krótkotrwałe polewanie lub zanurzenie fragmentu ubrania w wrzątku rozgrzewa gumę, ta staje się miękka, zaczyna się odklejać i można ją mechanicznie usunąć. Dobrze sprawdza się to przy grubych, odpornych materiałach, takich jak jeans, bawełniany drelich czy część tkanin roboczych, ale nie nadaje się do delikatnych włókien.
Wrzącej wody używaj ostrożnie, przestrzegając takiej kolejności działań:
- zabezpiecz miejsce pracy, ustaw miskę lub garnek w zlewie, załóż rękawice, aby nie poparzyć dłoni,
- trzymaj zabrudzoną część tkaniny nad naczyniem lub zanurz tylko ten fragment w wrzątku,
- powoli wlewaj wrzącą wodę bezpośrednio na gumę do żucia albo zanurz ją na chwilę, aż zobaczysz, że zaczyna się rozpulchniać i odchodzić od materiału,
- po zmiękczeniu bardzo delikatnie zdrap gumę tępym narzędziem, następnie wypierz tkaninę, aby przywrócić jej normalny wygląd.
Wrzątku nie wolno stosować na jedwabiu, wełnie, wielu syntetykach oraz ubraniach z podszewką klejoną, bo grozi to skurczeniem, deformacją, odklejeniem podszewki, a także poparzeniem skóry, jeśli nie zabezpieczysz odpowiednio rąk.
Jak używać żelazka i suszarki do usunięcia gumy?
Przy grubszych tkaninach świetnie sprawdza się metoda, w której ciepło przenosi gumę do żucia na inny nośnik. Możesz użyć rozgrzanego żelazka i papierowej torebki lub cienkiego kartonu, przykładając je do miejsca zabrudzenia i prasując, aż guma zacznie odchodzić i przyklejać się do papieru. Druga opcja to suszenie ciepłym nawiewem suszarki do włosów, które zmiękcza gumę na powierzchni materiału. Wtedy szybko zdrapujesz ją tępą szpatułką, zanim ponownie stwardnieje.
Aby porównać obie techniki, spójrz na zestawienie:
| Metoda | Kiedy stosować | Ryzyko |
| Żelazko | Grube tkaniny bawełniane, denim, spodnie lub jeansy, odzież bez wrażliwych nadruków i aplikacji | Skurczenie lub przegrzanie materiału, przytopienie włókien syntetycznych |
| Suszarka do włosów | Mieszanki bawełny z poliestrem, dzianiny o średniej grubości, miejsca trudno dostępne dla żelazka | Stopienie bardzo delikatnych syntetyków, przegrzanie klejonych elementów |
Najlepsze efekty daje ustawienie średniej do wysokiej temperatury w żelazku według zaleceń z metki oraz zawsze użycie warstwy ochronnej z papieru lub cieniej ściereczki między stopą żelazka a gumą, aby nie rozpuścić jej bezpośrednio w włóknach.
Jak stosować tłuszcze i oleje (masło orzechowe, olej kokosowy, olej roślinny)?
Tłuszcze działają na gumę do żucia w sposób „poślizgowy”. Masło orzechowe, olej kokosowy czy zwykły olej roślinny wnikają pomiędzy gumę a włókna tkaniny, rozpuszczają część składników i osłabiają przyczepność. Dzięki temu guma zaczyna się zsuwać z materiału, ale na jego powierzchni mogą zostać plamy tłuszczowe, które wymagają późniejszego odtłuszczenia dobrym detergentem.
Żeby wykorzystać oleje bezpiecznie i skutecznie, przeprowadź zabieg w trzech krokach:
- nanieś niewielką ilość wybranego tłuszczu na gumę do żucia, starając się nie rozprowadzać go szeroko po tkaninie,
- delikatnie wcieraj tłuszcz palcami lub ściereczką w samą gumę, aż zacznie się ślizgać po włóknach i będzie można ją zdjąć jednym ruchem,
- od razu po zdjęciu gumy nałóż środek odtłuszczający, na przykład płyn do naczyń lub enzymatyczny detergent, a następnie wypierz ubranie w możliwie wysokiej temperaturze dopuszczonej dla danej tkaniny.
Przy jasnych tkaninach oleje niosą ryzyko trwałych, widocznych plam tłuszczowych, dlatego zawsze trzeba je natychmiast odtłuścić, a na wrażliwych materiałach najpierw przetestować na niewielkim fragmencie.
Masło orzechowe jest skuteczne, ale bardzo trudne do dokładnego spłukania i często zostawia tłuste ślady, dlatego stosuj je dopiero wtedy, gdy inne sposoby zawiodą i zawsze sięgaj po detergent enzymatyczny przed właściwym praniem.
Wszystkie opisane wyżej metody będą szczególnie przydatne domowym użytkownikom, rodzicom małych dzieci, opiekunom przedszkolaków oraz osobom, które często noszą odzież codzienną z bawełny i denimu, narażoną na kontakt z gumą do żucia w środkach komunikacji czy na placach zabaw.
Jak dobrać metodę do rodzaju tkaniny
Zanim zaczniesz walczyć z przyklejoną gumą, oceń dokładnie, z jakim materiałem masz do czynienia. Liczy się delikatność włókien, obecność powłok ochronnych i zdobień, to czy ubranie można prać w wodzie, a także kolor oraz podatność na skurczenie. Inaczej potraktujesz grube spodnie jeansowe, a inaczej jedwabną sukienkę lub kaszmirowy sweter.
Dobór metody ułatwi Ci poniższa tabela:
| Typ tkaniny | Dozwolone metody | Metody ryzykowne lub zakazane | Dodatkowe uwagi |
| Denim / bawełna | Zamrażarka lub kostki lodu, gorący ocet, wrząca woda, żelazko z papierem, suszarka do włosów, oleje w połączeniu z dokładnym odtłuszczaniem | Długie moczenie w silnych rozpuszczalnikach | Bardzo odporne materiały, dobrze znoszą zarówno zimno, jak i wysoką temperaturę |
| Mieszanki syntetyczne (poliester, poliamid) | Zamrażanie, kostki lodu, delikatne użycie suszarki, tłuszcze z szybkim praniem | Wrząca woda, żelazko na wysokiej temperaturze | Uważaj na topienie i błyszczenie włókien przy zbyt dużym cieple |
| Dzianiny elastyczne (z elastanem) | Zamrażanie, kostki lodu, delikatne oleje, ostrożne działanie suszarką z większej odległości | Wrzątek, bardzo gorące żelazko, długo podawany gorący ocet | Łatwo się rozciągają i odkształcają, nie szarp gumy przy zdrapywaniu |
| Wełna | Krótkie, lokalne chłodzenie lodem, bardzo ostrożne użycie oleju kokosowego lub roślinnego | Wrząca woda, gorący ocet, wysoka temperatura żelazka, suszarka z bliska | Wysokie ryzyko filcowania i skurczenia, często lepsza jest pralnia chemiczna |
| Jedwab | Bardzo delikatne chłodzenie, minimalna ilość neutralnego tłuszczu testowana wcześniej | Wrzątek, ocet, intensywne tarcie, większość rozpuszczalników domowych | Jeden z najbardziej wrażliwych materiałów, guma głęboko wniknięta często wymaga specjalisty |
| Ubrania z aplikacjami, nadrukami, koronką | Zamrażanie miejsca z gumą, delikatne działanie lodem, miejscowe stosowanie oleju | Gorące żelazko bez podkładki, wrzątek, agresywne pocieranie szczotką | Zabezpieczaj ozdoby od spodu, nie ciągnij gumy, aby nie wyrwać elementów |
| Skóra i skóra ekologiczna | Kostki lodu w woreczku, delikatne zdejmowanie gumy, minimalna ilość oleju na powierzchni | Wrzątek, zamrażanie całego elementu w bardzo niskiej temperaturze, ocet | Często wskazana konsultacja z pralnią lub warsztatem specjalizującym się w skórze |
Zawsze przed wyborem metody przeczytaj metkę pielęgnacyjną na ubraniu i stosuj się do zaleceń producenta.
Jak usunąć plamy po gumie do żucia?
Nawet jeśli skutecznie pozbędziesz się kawałka gumy, na materiale mogą zostać różne ślady. Najczęstsze to lekkie, lepkie resztki widoczne pod palcami, plamy tłuszczowe po olejach i dodatkach w gumie oraz przebarwienia spowodowane przez intensywne barwniki i aromaty. Ten etap wymaga już nie zdrapywania, ale dokładnego odplamiania i prania.
Aby usunąć ślady po gumie do żucia, zastosuj taki schemat działania:
- najpierw mechanicznie usuń całą gumę, korzystając z jednej z opisanych wcześniej metod,
- na lepkie i tłuste resztki nałóż odtłuszczacz, na przykład płyn do naczyń albo specjalny preparat do plam z tłuszczu i delikatnie wetrzyj w tkaninę,
- jeśli widzisz przebarwienie po barwnikach, miejscowo użyj alkoholu izopropylowego lub środka do odplamiania przed praniem, zawsze po wcześniejszym teście na niewidocznym fragmencie,
- następnie wypierz ubranie zgodnie z zaleceniami na metce i sprawdź po praniu, czy plama całkowicie zniknęła, zanim włożysz rzecz do suszarki bębnowej.
Na kolorowych tkaninach unikaj silnych wybielaczy chlorowych i zawsze testuj każdy nowy środek w niewidocznym miejscu, aby nie spowodować wyblaknięcia lub odbarwień.
Na uporczywe tłuste plamy po olejach domowych zastosuj proszek do prania z enzymami naniesiony punktowo na 30–60 minut przed praniem, a ubranie susz dopiero wtedy, gdy plama zniknie, bo gorące powietrze z suszarki utrwali każdy pozostały ślad.
Jak zapobiec uszkodzeniom tkanin podczas usuwania gumy?
Bezpieczne usuwanie gumy do żucia polega na spokojnym działaniu i ograniczaniu ryzyka na każdym etapie. Zawsze zacznij od małego testu w miejscu mało widocznym, nie szarp gumy gwałtownie i nie drap jej ostrymi narzędziami. Staraj się pracować od zewnątrz zabrudzenia do środka, żeby nie powiększać plamy, a przy tarciu używaj miękkich ściereczek lub szczoteczek przeznaczonych do tkanin.
Podczas całej operacji warto mieć w pamięci kilka prostych środków ostrożności:
- sprawdź metkę i dopuszczalne temperatury,
- używaj wyłącznie tępych narzędzi do zdrapywania,
- dostosuj temperaturę zimnego lub ciepłego medium do rodzaju materiału,
- po użyciu oleju zawsze dokładnie odtłuść powierzchnię przed praniem.
Przy ubraniach z aplikacjami, koronką, guzikami dekoracyjnymi lub naszywkami dobrze jest odwrócić rzecz na lewą stronę i podłożyć od spodu czystą ściereczkę lub karton, aby stabilizować szwy i zdobienia, co ograniczy ryzyko ich wyrwania podczas zdrapywania gumy.
Jak rozpoznać że trzeba skorzystać z pralni chemicznej?
Domowe metody mają swoje granice i są sytuacje, kiedy lepiej oddać ubranie w ręce specjalistów. Dzieje się tak zwłaszcza wtedy, gdy na metce widnieje oznaczenie „dry clean only”, materiał jest bardzo delikatny, na przykład jedwab lub kaszmir, a guma wniknęła głęboko w strukturę włókien. Również obecność wielu ozdób, koralików, cekinów, a także kilka nieudanych prób samodzielnego czyszczenia czy obawa przed zmianą koloru i faktury są sygnałem, że pralnia chemiczna będzie rozsądniejszym wyborem.
Jeśli masz choć cień wątpliwości, czy kolejne próby w domu nie skończą się uszkodzeniem tkaniny albo gdy guma jest mocno „wmasowana” w materiał, warto od razu zdecydować się na pomoc specjalisty.
W profesjonalnej pralni możesz oczekiwać zastosowania dopasowanych rozpuszczalników, wstępnych testów barw oraz oceny stanu tkaniny przed przyjęciem zlecenia. Podając ubranie, poinformuj pracownika, jak długo guma znajduje się na materiale, czy próbowałeś już jakiejkolwiek metody domowej oraz z jakiej tkaniny jest wykonana rzecz, co ułatwi dobranie najbezpieczniejszej procedury.
Przydatne narzędzia i orientacyjny czas zabiegu
Aby ułatwić planowanie pracy, zobacz zestaw podstawowych narzędzi i środków do usuwania gumy do żucia wraz z typowym czasem potrzebnym na usunięcie pojedynczej plamy:
| Narzędzie lub środek | Przeznaczenie i krótka instrukcja użycia | Orientacyjny czas zabiegu |
| Kostki lodu / lodówka | Lokalne schłodzenie gumy w woreczku foliowym albo włożenie ubrania do lodówki zamiast zamrażarki, aż guma stwardnieje | 30–90 minut |
| Nożyk tępy / krawędź karty kredytowej | Delikatne zdrapywanie utwardzonej lub zmiękczonej gumy bez ryzyka przecięcia tkaniny | 2–10 minut |
| Biała ściereczka bawełniana | Nanoszenie octu, oleju, środków odtłuszczających oraz delikatne pocieranie plamy | 5–15 minut |
| Ocet biały (podgrzewany) | Podgrzanie do temperatury parującej i wcieranie w gumę w celu jej zmiękczenia | 5–15 minut |
| Wrzątek (czajnik) | Powolne polewanie miejsca z gumą lub krótkie zanurzenie wybranego fragmentu ubrania | 1–5 minut plus czas schłodzenia |
| Żelazko i papierowa torebka | Prasowanie tkaniny przez papier, aby guma przeszła na karton lub papierową torbę | 2–10 minut |
| Suszarka do włosów | Podgrzewanie gumy strumieniem ciepłego powietrza i natychmiastowe jej zdrapanie | 2–8 minut |
| Masło orzechowe lub olej | Wcieranie w gumę w celu rozluźnienia wiązań i łatwiejszego zdjęcia masy | 10–30 minut plus odtłuszczanie |
| Płyn do naczyń / odtłuszczacz | Usuwanie tłustych śladów po gumie i olejach, nanoszony punktowo przed praniem | 10–20 minut |
| Alkohol izopropylowy | Lokalne odplamianie przebarwień i lepkich pozostałości po gumie | 5–15 minut |
Najczęściej zamrażanie zajmuje około 30–120 minut, zabieg z octem trwa średnio 5–15 minut, działanie wrzątku to zwykle 1–5 minut plus czas na schłodzenie i pranie, usuwanie gumy żelazkiem lub suszarką to z reguły 2–10 minut, a metody z tłuszczami wymagają zwykle 10–30 minut oraz dodatkowego czasu na odtłuszczanie.
Całkowity czas pozbywania się gumy z ubrania obejmuje także pełny cykl prania i suszenia, które często są dłuższe niż sama operacja usuwania gumy z powierzchni tkaniny.
Co warto zapamietać?:
- Najskuteczniejsze domowe metody usuwania gumy z ubrań to: zamrażanie (30–120 min), gorący ocet (5–15 min), wrząca woda (1–5 min), ciepło z żelazka/suszarki (2–10 min) oraz tłuszcze typu olej/masło orzechowe (10–30 min + odtłuszczanie).
- Zawsze dobieraj metodę do tkaniny: denim/bawełna tolerują większość technik, syntetyki źle znoszą wysoką temperaturę, wełna i jedwab wymagają wyłącznie delikatnego chłodzenia i minimalnej ilości tłuszczu – często lepsza jest pralnia chemiczna.
- Po usunięciu gumy koniecznie usuń pozostałości: na tłuste i lepkie ślady stosuj płyn do naczyń lub odtłuszczacz, na przebarwienia – alkohol izopropylowy lub odplamiacz po wcześniejszym teście, a dopiero potem pierz zgodnie z metką.
- Dla bezpieczeństwa tkanin: używaj tylko tępych narzędzi, pracuj od zewnątrz plamy do środka, zawsze testuj ocet, oleje i odplamiacze na niewidocznym fragmencie oraz ściśle przestrzegaj dopuszczalnych temperatur z metki.
- Skorzystaj z pralni chemicznej, gdy na metce jest „dry clean only”, materiał jest bardzo delikatny (jedwab, kaszmir, skóra), guma wniknęła głęboko, ubranie ma dużo ozdób lub wcześniejsze domowe próby były nieskuteczne.